SP moet radicaler links

Artikel uit de Volkskrant 18-11-2010, pagina 22

SP moet weer radicaal-links durven zijn


PIET VAN KALKEN

De SP wil een socialer Nederland. Dit komt voor een groot deel neer op de verdediging van de collectieve voorzieningen zoals zorg, onderwijs, uitkeringen en pensioenen. De resultaten zijn niet bemoedigend. De SP is overvleugeld door de PVV en heeft niet kunnen voorkomen dat rechts ging regeren. De club van Rutte maakt zich nu op om de verzorgingsstaat verder af te breken. Is de SP wel goed bezig?

Neem de verhoging van de AOW-leeftijd. Natuurlijk stellen we ons op het juiste standpunt: 65 blijft 65. Maar in de politiek gaat het niet om gelijk hebben, maar om gelijk krijgen. Als we nagaan wat de SP gedaan heeft om haar standpunt te verwezenlijken, is dat teleurstellend. De partij was bang haar nek uit te steken, hield zich vast aan de bagagedrager van de FNV en hoopte zo ook zelf vooruit te komen. Deze tactiek is op een fiasco uitgelopen.

De FNV heeft een fatale blunder begaan door in het voorjaar 2009 in het overleg met de werkgevers te stappen, terwijl een kind kon zien dat die er alle belang bij hadden om de besprekingen te laten stranden. Nadat de onderhandelingen waren stukgelopen, beperkte de FNV-leiding zich tot een halfslachtig protest.

Al die tijd liet ook de SP na zich voor te bereiden op de mobilisatie van de partij en van de bevolking tegen de verhoging van de AOW-leeftijd. Ja, er zijn handtekeningen verzameld. Ik heb zelf ook de nodige lijsten volgemaakt, op de markt stonden de mensen soms zelfs in de rij om te mogen tekenen. Maar tot op de dag van vandaag is niet duidelijk wat de partij met deze handtekeningen heeft gedaan. Een absurde situatie. Zo blijft het een machteloos gebaar.

Waarom is deze gang van zaken zo ernstig? In de eerste plaats omdat een enorme kans op versterking van de SP en van heel de linkse stroming is verprutst. De grote meerderheid van de bevolking is categorisch tegen de verhoging van de AOW-leeftijd. In de tweede plaats zijn de geestdrift en de bereidheid van de mensen om daadwerkelijk in actie te komen aangetast. En een gedemoraliseerde bevolking is het laatste wat we kunnen gebruiken nu de rechtse regering pas goed de aanval op de belangen van de gewone mensen heeft ingezet.

Wie moet de rekening van de crisis betalen? In ieder geval niet de mensen die er volstrekt geen schuld aan hebben en toch al moeite hebben de eindjes aan elkaar te knopen. Het is dus zaak allereerst de partij zelf, en daarna andere partijen, vakbonden, organisaties en individuele burgers in beweging te brengen om het tij te keren. Maar dat gebeurt niet. Men laat het initiatief aan anderen over, zoals bij de AOW-kwestie.

De SP wil een actiepartij zijn. Dit stelt alleen iets voor als we niet alleen actie voeren voor het behoud van een buurthuis, maar vooral ook als het om de grote kwesties gaat. Denk aan de macht van de financiële kapitalisten, de oorlog in Afghanistan, de Palestijnse kwestie, de milieuvernietiging. En denk zeker ook aan de afbraak van de collectieve voorzieningen.

Bij diverse gelegenheden ventileren SP-prominenten het verlangen om mee te regeren. Ze maken dan meestal duidelijk dat dit zonder instemming van de PvdA een hersenschim zal blijven. De vraag is langzamerhand gewettigd of de SP niet te veel rekening houdt met de gevoeligheden van de PvdA, een partij die zelf weer alle moeite doet om aanvaardbaar te blijven voor CDA en D66.

Wie probeert de ideologische grondslag van de partij te doorgronden, de harde kern van het SP-gedachtengoed, stuit op ethische bevlogenheid. Die komt tot uiting in slogans als ‘solidariteit’ en ‘het moet socialer’. Sympathiek, maar vaag en weinig onderscheidend. Jammer genoeg is er weinig terug te vinden van de radicale linkse traditie die zich laat leiden door de marxistische analyse. Let wel, ik ben in het geheel geen aanhanger van de marxistisch-leninistische heilsleer, of van de ‘dictatuur van het proletariaat’, integendeel. Maar we moeten niet tegelijk met dit badwater het kind weggooien.

Ligt de SP op koers? Mijn antwoord is: nee. De partij moet vechten voor de belangen van de gewone mensen, en dat kan alleen als ze zich niet beperkt tot parlementair werk, maar bereid is de bevolking in beweging te brengen.

Piet van Kalken is actief lid van de SP. Een eerdere versie van dit artikel werd door De Tribune, het ledenblad van de SP, geweigerd. De auteur meent dat de SP moet vechten voor de belangen van de gewone mensen.

Artikel uit de Volkskrant 18-11-2010, pagina 22