U bent hier  » Belgie » Politiek » Beu als koude pap

Beu als koude pap

Volkskrant 05-01-2011, pagina 6

Belgen zijn formatie zo beu als koude pap

LEEN VERVAEKE
AMSTERDAM

'O, was het deze week dat Vande Lanotte zijn voorstel moest indienen? Dat was ik helemaal uit het oog verloren.' Normaal volgt Tijl Delannoy, een 29-jarige historicus uit Mechelen, de Belgische politiek op de voet. Maar de laatste maanden interesseert de regeringsvorming hem steeds minder. 'Het is toch voortdurend hetzelfde liedje.'

Veel Belgen delen die mening. De regeringsvorming duurt al 206 dagen, en is al zo vaak in 'een cruciale fase' beland, dat het woord 'cruciaal' zijn betekenis verloren heeft. Dat de betrokken partijen vandaag moeten beslissen over een compromisvoorstel van bemiddelaar Johan Vande Lanotte, een ultieme poging om de vastgelopen onderhandelingen weer vlot te trekken, laat veel Belgen koud.

Je merkt het aan de vlaggen, zegt François Brabant, politiek verslaggever van het Franstalige weekblad Le Vif. 'Bij de crisis in 2007 zag je veel Belgische vlaggen aan de huizen, als teken van verzet tegen het separatisme. Nu hangen er bijna geen vlaggen meer. De mensen zijn het beu. Ze kijken passief naar de onderhandelingen, ze zijn fatalistisch geworden.'

Het is geen nieuw verschijnsel in België. In 2005 berichtte de krant De Standaard al - met een Vlaamse zegswijze - dat veel Belgen de politiek 'zo beu als koude pap' waren. Maar rond de verkiezingen van juni 2010 was er een heropleving van de betrokkenheid van de burger. Er werden politieke facebookgroepen opgericht, en een politiek popconcert trok veertigduizend toeschouwers.

Zes maanden later is de sfeer helemaal omgeslagen. Veel Belgen geloven niet meer in een snelle doorbraak. Uit een peiling van Het Nieuwsblad bleek vorige maand dat 50 procent van de Vlamingen eind februari een regering verwacht, en 30 procent nog later. 'Ik heb het gevoel dat de kaarten die gedeeld zijn, niet speelbaar zijn', zegt bijvoorbeeld Tijl Delannoy. 'De winnaars van de verkiezingen, de PS en de N-VA, zullen het nooit eens raken.'

Die vrees wordt bevestigd door andere deskundigen. De media reageerden dinsdag behoedzaam op het voorstel van Vande Lanotte, dat ondanks voorzorgsmaatregelen grotendeels uitlekte. De krant Le Soir oordeelde dat de voorstellen 'zeer moeilijk te accepteren zijn voor de Franstaligen', De Standaard voorspelde dat de beoogde formateur Elio Di Rupo nog meer uitstel zou vragen.

Commentator Yves Desmet van De Morgen schreef dat de politiek deze week 'waarschijnlijk verder gaat met wat al die maanden al bezig is. Het elkaar voor geen millimeter vertrouwen, en wachten tot iemand de zwartepiet durft op te rapen.' De regeringsvorming is volgens hem verworden tot 'een symbolengevecht zonder veel inhoud'.

Het maakt dat de Belgen zich afkeren van de politiek. Hun vertrouwen in politici, in 2009 met 17 procent al op een dieptepunt, daalde in 2010 tot 6 procent. Zelfs bedrijfsleiders, voor wie de formatie belangrijke gevolgen heeft, haken af. In een recente rondvraag van de financiële krant De Tijd gaf eenvierde van de Vlaamse topbestuurders aan het politieke gekrakeel niet langer te volgen.

Vooral tijdens de feestdagen, op de traditionele familiebijeenkomsten, viel het veel Belgen op hoe weinig nog over politiek werd gepraat. 'Normaal is er altijd wel één nonkel of tante die erover begint', zegt Delannoy. 'Maar nu niet meer, of enkel al grappend. We merken: het loopt in België zonder politici ook wel.'