U bent hier  » Wadanog » Dries van Agt » Arabisch-Palestijnse lente

Arabisch-Palestijnse lente

Volkskrant 17-05-2011, pagina 7
Analyse: Israël weet zich geen raad met de Arabisch-Palestijnse lente

Golan kan nieuw Tahrirplein zijn

ROLF BOS

De Arabische revolutie bonkt op de poorten van Israël, maar Jeruzalem ligt te slapen. Een 'Zwarte September' ligt op de loer.

Voor Israël dreigt de Arabische lente een gure herfst te worden. De regering in Jeruzalem werd zondag volledig verrast door de gebeurtenissen aan de grenzen met Syrië en Libanon waarbij honderden Palestijnse vluchtelingen Israëlisch grondgebied probeerden te bereiken. Op de Golanhoogte, nabij Majdal Shams, lukte dat.

Het Israëlische leger was in geen velden of wegen te zien. Toen een kleine groep soldaten de plek bereikte, werd met scherp geschoten. De tien soldaten voelden zich bedreigd door de massa die aan de andere kant van de grens de heuvel afgolfde. Op de Golanhoogte stierven vier Palestijnen. Veertig kilometer verderop, aan de grens met Libanon, werden tien Palestijnen gedood.

De Palestijnen herdenken op 15 mei jaarlijks hun naqba, Arabisch voor 'ramp'. Ze staan stil bij de stichting van de staat Israël 63 jaar geleden. Bij de daaropvolgende oorlog tussen de Arabische landen en de jonge staat, ontvluchtten tienduizenden Palestijnen hun huizen in steden als Jaffa, Akko en Haifa.

Hun nazaten, die in de buurlanden van Israël nog steeds in vluchtelingenkampen wonen, trokken richting rens, aangemoedigd door de recente gebeurtenissen in de Arabische wereld. Na oproepen op Facebook werden de demonstranten met busladingen tegelijk naar de grenzen gebracht.

Het werd een aanval op drie fronten. In Jordanië werden de Palestijnen door de Jordaanse politie tegengehouden terwijl ze op weg waren naar de grensovergang bij de Allenby-brug. In Libanon en Syrië kregen de Palestijnen wel vrije doorgang.

Natuurlijk zullen de Syrische autoriteiten hun ogen flink hebben toegeknepen, zo luidt ook de beschuldiging van Israël. In normale tijden is het onmogelijk om dicht bij de Syrische kant van de grens te komen. Maar wat zijn normale tijden, nu president Bashar Assad in Damascus zelf zwaar onder vuur ligt?

Ruim drie decennia was het stil aan de Syrisch-Israëlische grens. Vader en zoon Assad waren rotzakken, maar het waren wél onze rotzakken, redeneerde Israël. Zo werd ook de Egyptische president Mubarak omschreven. Nu is echter de geest uit de fles. In Caïro werd zondagavond de Israëlische ambassade bestormd en op de Golanhoogte stonden de Palestijnse vluchtelingen dus plots aan de grens, en er overheen.

Israël had gerekend op onlusten op de westoever en Gaza, en die kwamen er ook. Het bestormen van de noordgrens was niet verwacht. De Arabische revolutie bonkte op de poorten van Israël en Jeruzalem lag te slapen.

Het werd een historische dag waarvan de gevolgen niet te overzien zijn. Wat als straks niet honderden, maar duizenden ongewapende Palestijnen opstomen naar de grens? Hoe zal Israël dan reageren, in de wetenschap dat ditmaal de wereldpers (die net als het leger verrast werd door de recente gebeurtenissen) wél aanwezig zal zijn? Wordt de Golanhoogte dan het nieuwe Tahrirplein?

De komende week is het 'Middle East Week' in Washington. President Obama zal een rede houden over de Palestijns-Israëlische kwestie en de Israëlische premier Netanyahu zal op 24 mei het Amerikaanse Congres toespreken. Gezien zijn zonistische verleden en de ijzeren houdgreep waarin zijn ultrarechtse coalitie verkeert, mag gevreesd worden dat Netanyahu geen grote toezeggingen aan de Palestijnen zal doen.

Maar het is kort dag. In september gaan de Palestijnen bij de Verenigde Naties vragen om als land erkend te worden. 130 van de 192 leden staan al positief tegenover deze aanvraag. Naar verluidt zullen de Verenigde Staten en Europa (en de pro-Israëlische regering in Den Haag) die eenzijdige Palestijnse stap veroordelen.

Het verwachte Europese en Amerikaanse 'nee' zal evenwel slecht vallen in de Arabische wereld. Want hoe kun je positief zijn over de volksopstanden in Tunesië, Egypte, Jemen, Syrië en Libië, terwijl je tegelijkertijd zeer terughoudend reageert wanneer het Palestijnse volk voor zijn rechten opkomt? Hoe gaan de Palestijnen dan hun frustraties afreageren?

Afgelopen zondag waren we getuige van een 'Zwarte Zondag'. Te vrezen valt dat we over vier maanden opnieuw een 'Zwarte September' gaan meemaken.